Kathmandu...


Havaalanından indiniz; biraz karmaşa, bolca tütsü-zencefil-köri-sarımsak kokusu, minik taksilerin çılgınca kornaları, biraz hayal kırgınlığı, biraz merak işte ilk izlenim işte size "Katmandu".

1951 yılına kadar dış dünyaya kapalı olan Nepal'in en büyük şehri : Katmandu aynı zamanda başkent. Nüfusu 750.000 ve yüksekliği 1500 m civarında ama bu yüksekliğe rağmen 20-30 yılda bir kar görüyor.

Katmandu vadisinde yer alan üç Krallık şehrinden (Katmandu, Patan ve Bhaktapur) biri olan Katmandu'da her krallık şehrinde olduğu gibi "Durbar Meydanı" şehrin merkezinde. Katmandu'nun Durbar meydanı haricinde 2. turistik çekim merkezi "Thamel caddesi" . Katmandu'da hayat turistik ve antik merkezler olan Thamel caddesi ve Durbar Meydanının çevresinde geçiyor. Thamel caddesi ve ona açılan sokaklar; paşminacılar, maskçılar, sayısız hediyelik eşya dükkanı, tüm dünya mutfaklarından her bütçeye göre alternatifler sunan restaurantlar, internet cafeler ve otellerle dolu.


Durbar meydanına giriş ücretli (200 roupe) Durbar Nepal dilinde Saray anlamına geldiği için Sarayın olduğu meydan anlamına geliyor. Her şehirde akıllarda kalan Nepal fotoraflarının çekildiği yerler genellikle Durbar Meydanları. Durbar Meydanındaki binalar 1979 yılında UNESCO tarafında Dünya Mirası ilan edilmiş ve koruma altına alınmış durumda. Bu meydan çok sayıda tapınakla ve mimari açıdan önemli binayla çevrili durumda. "Kasthamandap", "Ashok Binayak", "Maru Tole", "Maju Deval", "Kumari Devi" ve "Kumari Bahal" bunlardan bazıları. Nepal'de Budizm ve Hinduizm en yagın dinler. (Budizm ve Hinduizm ile ayrıntılı bilgiyi gitmeden önce buradan alın) Katmandu vadisinde 2500 civarı irili ufaklı tapınak var.

Bunlar dışında Katmandu'da iki önemli Budhist tapınağı var:

"Swayambhunath" tapınağı (Maymun tapınağı olarak da adlandırılan tapınağa giriş 75 roupe) yayıldığı alan olarak en büyük budhist tapınağı. Burada maymunlar çok yoğun. Beslerken onlar sizin verdiğiniz muz yerine elinizdeki muz torbasını yada torba zannettikleri fotograf makinanızı tercih edeceklerdir, dikkatli olunuz. Buhhist tapınaklarının içerisinde ve etrafında dua tekerlekleri ve dua bayrakları mevcut. İnançlarına göre üzerinde budha öğretileri yazılı bulunan dua tekerlekleri döndürüldüğü ve dua bayrakları dalgalandığı sürece (dünyanın her yerinde) bu öğretiler yayılmaya devam edecektir). Bu tapınaktada irili ufaklı dua tekerleri olduğu gibi bir adet de dev bir dua tekerleği var. Yine bir tepede kurulu olan bu tapınağın terasından Katmandu'nun panoramik manzarasını seyredebilir yada fotografını çekebilirsiniz.

Diğer tapınak ise "Bodhnath (Boudha) Stupa" . Bu stupa ise yapı olarak en büyük Budhist tapınağı (giriş 50 roupe) özellikle öğleden sonra geç vakitlerde (turistler ayağını çektikten sonra) bu tapınak Tibetlilerin inançlarını yerine getirmek için doldurdukları bir mekan. Tüm budhist tapınaklarında olduğu gibi saat yönünde tapınağın etrafında dönüyorlar ve bir yandan dua tekerleği çeviriyorlar. Burası Hindu tapınağı olmadığı için sizde katılabilir sizde dua tekerlerini onlarla birlikte çevirebilirsiniz. Bu tapınağı çevresi tümüyle dükkanlarla çevrili. (burada satılan bazı objeler Nepalde diğer bölgeler yoktu ve fiyatlar çok makuldu !!)

Katmandunun en büyük Hindu tapınağıise "Pashupatinath". Hindu olmayanların Hindu tapınaklarına girmesine izin verilmediği için bu tağınağın içerisine girilemiyor. Ancak tapınağı ikiye ayıran "Bagmati Nehri" nin diğer yakasından tapınak izlenebiliyor. Bagmati nehri Hindistan Varanasi'deki "Ganges (Ganj)" gibi kutsal bir nehir. Bu tapınak Hinduların ölülerini yaktıkları bir tapınak aynı zamanda. Nehrin iki yakasını bir araya getiren köprünün üst tarafında asiller yakılırken alt tarafta sıradan halk yakılıyor. Bir ölünün yakılması yaklaşık 3 saat sürüyor ve bu görev ailenin erkek çocuğuna düşüyor. Yakılma işlemine ölünün ağzından ateş verilerek başlanıyor ve yakılma esnasında yayılan keskin koku sanılanın aksine ölüden değil ağırlıklı olarak odunlardan geliyor ve bu odun kokusu ölü kokusunu maskeliyor. Yakılan küller nehire atılıyor ve bu nehirde ölülerin altın dişlerini arayan gençlere sık sık rastlanıyor. Burada yakılarak küllerin nehire atılması bir Hindu için çok şeref verici. Ölümün yaklaştığını düşünen yaşlı Hindular birçok bölgeden gelerek tapınağın etrafında yaşayarak burada ölümü bekliyebiliyorlar. Bu tören esnasında yas çok nadir çünkü bu ruhun çıktığı bir seyahat olarak görülüyor. Cenazeye sahip ailenin erkekleri saçlarını en arkada bir tutam kalacak şekilde sıfıra vuruyor ve matemlerini dile getiriyorlar. 2002 yılında Kral öldürüldüğünde neredeyse tüm Nepal erkekleri saçlarını sıfıra vurdurmuş. Yine bu tapınak hayattan kendisini tamamen soyutlamış olan sadece tapınan çalışmayan, evlenmeyen yıkanmayan saç ve sakallarını hiç kesmeyen "Sadu"ların çok olduğu bir yer. Sadular ne kadar yoksul ise ruhları o kadar olgun kabul ediliyor ve çok saygı duyuluyor. Sadece "sadu" lar yakılmıyor, gömülüyor ve doğrudan cennete gidiyorlar. (ortalıkta fotoğraf çektirip para isteyenler "sadu" değil "sadu" luğu bırakıp para peşine düşenler olarak tanımlanıyor)

Tapınaklar Budhismin 3 yayıcısına adanarak yapılmış. Bunlardan "Kirishna" ya adananlar gothic tarza benzemeleri ile kolayca ayrılıyor. "Vishnu" ve "Shiva" ya adanalar çok katlı ve fotoğraflarda en çok rastlanan tapınak tipi ve ikisini birbirinden ayırmak bizler için zor.

Sn. Nihani Bayındır tarafından çekilmiş Nepal resimlerini (tavsiye edilir) izlemek isterseniz buraya tıklayın..

Everest (Sagarmatha) !!

Dünyanın en yüksek zirvesi olan Everest de Nepalde. Dağcılık olayı dışında Everest'i görmenin tek yolu Everest üzerinde küçük uçaklarla yapılan turlar. (yada buraya tıklayın Everest'in zirvesinden dünya nasıl görünüyor sizde çıkmadan görün !! hizmetde sınır yok!!) Bu turlar için 06.00 da otelinizden ayrılıp havaalanındaki küçük şirketlerin uçakları ile bu turlara katılmanız gerekiyor. Yapılan tur'un rotası burada Budha air, Seti air, Nepal air ve Sita air bu şirketlerden bazıları. Tur ücreti 150 dolar + 3 dolar vergi. Tur ancak hava iyi olduğunda yapılıyor (Zirve görülebilsin diye) Eğer hava nedeni ile tur 3 saat içerisinde yapılamazsa para iadesi yapılıyor. Tur süresi yaklaşık 1 saat. Uçağın ufak ve teknolojik olarak geri oluşu yolculuktan bazılarımızın etkilenmesine neden oldu (baş dönmesi, mide bulantısı ve terleme gibi; ben de bu guba dahilim ama hiç hissetmeyenler de var !!)

Katmanduda alışveriş için "Thamel" doğru adres hem çok alternatif var hemde işporta tarzı alış-verişe göre daha kaliteli ürünler bulmak mümkün.


Nepal hakkında bazı genel bilgiler:

Nüfus 28 milyon civarıdır.

Dünyanın tek Hindu Krallığıdır.

Dünyanın en fakir 10 ülkesi arasında yer alır.

Bayrağı dikdörtgen olmayan tek ülkedir.

*Katmandu'ya genellikle "Gulf air" uçuyor. İstanbul-Bahreyn oradan Bahreyn-Umman oradan da Umman-Kathmandu uçmak durumundasınız. Genelde Bahreyn'de bir gece konaklanıyor ve İstanbuldan Katmanduya ulaşmanız aktarmalar ve beklemeler dahil (saat farkı ile) 24 saat sürüyor.

Vize 35 $ karşılığı girerken alınabilir. Yeşil pasaportda ücrete tabiidir. 3 günden kısa süreli girişlerde ücret alınmaz.

3.45 saat farkı vardır. (önde)

Farklı takvimleri vardır. Nisan ayının ilk haftası yılbaşıdır. 2007 yılında 2062 yılı yaşanıyordu.

Himalayalardaki 8.000 metreden yüksek 10 zirve Nepal'dedir. Dünyanın en yüksek zirvesi "Everest (Sagarmatha)"  Nepaldedir. Katmandu 1500 m yükseklikte yer alır ama 20-30 senede bir kar yağar..

Nepal de 7000 metreyi aşan 250 den fazla zirve vardır.

Asya kıtası ve Hindistan anakarasının sıkıştırması nedeni ile Himalayalar heryıl biraz daha yükselmektedir.

Cumartesi dini ve resmi tatil dükkanların bazıları ve resmi daireler kapalı.

Pazar günü haftanın 1. günüdür. iş başlar

Nepal de zorunlu eğitim yok ve halkın % 40'ı da okur-yazar değil.

Askerlik zorunlu değil saygın paralı askerleri [bazı ülke ordularında da görev yapan (ingiltere mesela)] Gurkha'lar 2200 dolar civarı bir ücret alıyorki inanılmaz yüksek bir ücret

Tüm ülkede olmasada özellikle Katmandu da ciddi bir trafik sorunu var.

Bir yakınını kaybeden kişi saçlarını kazıtır ve gözyaşlarına sınır çekmek için kirpik diplerini kırmızı çizgi çeker.

İnek ve öküz hayatına saygı çok fazla daha doğrusu tüm canlılara. Türkiyede sanılan kadar olmamakla birlikte (anlatılanlar gibi bir inek yola yatarsa yol kapanır vs.. böyle şeyler abartılı) inek kutsal bir ineğin ölümüne sebep olmanın cezası insan ile aynı 24 yıl !!)

Türkiyede evde maymun beslemek yada yolda maymun görmek ne kadar garipse Nepalde de kedi görmek o kadar garip kedi uğursuz kabul ediliyor ve beslenmiyor. Aileler köpek de beslemiyor ama köpek sayısı çok fazla ve heryerde dolaşmaları serbest.

Trafikte inanılmaz bir korna çalma alışkanlığı var ama bu istenen bir olay ...bir sürücü yanından geçerken korna çalmanızı istiyor hatta bazı arabaların arkasında "horn please" (korna lütfen) diye yazıyor..

Yanınızda tuvalet kağıdı 1 rulo götürün genelde var ama bazı otellerde yok..

Bolca ıslak mendil götürün sık sık ellerinizi silme ihtiyacı hissedeceksiniz..

Nepalde yemek işleri:

Nepalde restaurantlar Türkiyedeki gibi ön hazırlıklı değildir siz siparişi verince baştan yapmaya başlarlar ve hazırlanması çok uzun sürer ve yemeklerin doğru yada tam gelmesinin garantisi yoktur !! Siparişinizi önceden verip gezme imkanınız olursa 1 saat kazanırsınız..

Nepal'de yemek için altın bir kuraldan bahseder gezi kitapları "ya pişir, ya kaynat, ya soy yada unut" ancak 24 kişilik bir gruptan bu kurallara tam olarak uymamamıza rağmen sadece bir arkadaşımız diare oldu.

Bizdeki mantının bir benzeri olan "momo" adı verilen yemeği deneyebilirsiniz. Etli, sebzeli ve tavuklu olabiliyor. (125 roupe)

"Choupsey" adlı yemek noodle benzeri ama kızartılarak yapılıyor ve biraz sulu ne çok iyi bir seçim nede kötü (200 roupe)

Tatlı olarak "Banana Fritter" adlı muz kızartma tatlısını biz beğendik (95 roupe)

Bölgeye ait "Everest" ve "Nepal İce" biraları çok lezzetli ve tatları birbirine yakın (185 roupe civarı)

Nepalde çay (Daduala) şekerli ve sütlüdür. Tibet çayı da bulunur ama o da süt-tereyağı-tuz ve bir tutam çaydan oluşuyor. Siz en iyisi "black tea" isteyin poşet çay getirsinler...

Bizim bildiğimiz anlamda ekmek bulunmuyor. "Çapati" denilen bizdeki lavaş-bazlama arası bir ekmekleri var ama oda istemezseniz yemekle standart olarak gelmiyor.

Katmandu da biz "Deliam Garden" da yemek yedik tavsiye edilir. (grilled lemon-butter chicken 240 roupe) ( chicken djoniese 235 roupe) (thamel tomato rajani steak 270 roupe)

Nepalde alkol tüketimi fazladır. Gece geç saatlerde yanınıza gelen kötü görünümlü elinde siyah poşetli kişiler uyuşturucu satıcısıdır.

Nepalde alış-veriş

Esasen Nepal ucuz bir ülke olduğu için pazarlık yapmasanız bile çok büyük bir kayıp yaşamaz hatta günlük yaşam endeksleri ortalama 1 dolar olan bu ülke insanına bir katkıda bulunmuş olursunuz. Ama pazarlık yapılacak kadar yüksek fiyat söylendiği bir gerçek söylenen fiyatın yarısına alacağınız kesin belki altına bile inebilir. Bir alışkanlıkları da "sen ne fiyat verirsin?" diye size sormaları.

Bhaktapur sokak satıcılarının en fazla ve en ısrarcı olduğu şehir.

Nepal de satılan dağcılık ve tekstil ürünlerinin tümü sahtedir.. Ama buna rağmen fiyat cazibesi nedeniyle alınabilir...Bazıları kaliteli taklitler onları bulmaya çalışın...

El işleri ve tekstil ürünleri ilk yıkamada çeker ve boyar Dikkat!!!

Nepal de evler genelde 1 oda civarında çok küçük olduğu için çamaşır yıkama, banyo gibi bazı işler evin bahçesinde yapılabilir..Bunlara sıklıkla şahit olacaksınız...fotoraf çekme konusunda lütfen özel hayata saygı sınırlarını aşmamaya özen gösterin


print için:   nepal.doc

 
Kathmandu

gittiğiniz ülkenin yemeklerini yemeyecek, geleneklerini görmezden gelecek, dininden korkacak, ve insanlarından kaçacaksanızevde kalmanız daha iyi olur

james mıtchener